Remonty i prace na cmentarzach wojennych

[szamil]

Powoli dobiegają końca prace na cmentarzach z czasów I wojny światowej, znajdujących sie na terenie Gminy Lipnica Murowana. Prace konserwatorskie oraz historyczno-odtworzeniowe prowadzone są na kwaterach:
- nr 299 w Lipnicy Dolnej (dotacja 98% Polski Ład, 2% Gmina - łącznie ok. 121 000 tys) Zdjęcia 1-5
- nr 300 w Rajbrocie (I etap dotacja 98% Polski Ład, 2% Gmina - łącznie ok 122 000 tys. Natomiast II etap to dotacja 75% Ministerstwo Kultury i dotacja 25% środki Wojewody Małopolskiego, łącznie 285 000 tys). Zdjęcia 6-10

https://www.facebook.com/tomasz.gromala ... KYvP2jrUZl

[piters]

Czy to już koniec prac w Tymbarku?
Prawie połowa grobów nie jest (jeszcze?) odtworzona, a kartki (!) o dofinansowaniach wiszą. Widzę nawiązanie do układu z archiwalnych planów, ale geometria to wykonawcy trochę nie wyszła... Grunt że są płytki chodnikowe i bariereczki.
Czy Małopolski UW prosił kogoś z zewnątrz o konsultacje?

tymbark365.jpg

A kartki są tym razem dwie:
1) Małopolski UW: 28.290 PLN
2) MKiDN 79.816 PLN + Małopolski UW 60.000 PLN + chyba ktoś jeszcze dołożył bo suma 148.411 PLN

Tabliczki zostały chyba stare (Istwán, Haptm. itd.).

EDIT - z fejsbuka gminy Tymbark:
Całkowity koszt realizacji projektu wynosi 148 000 zł, z czego ponad 94% stanowią środki zewnętrzne:
80 000 zł – dotacja z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego,
60 000 zł – dotacja celowa od Wojewody Małopolskiego,
niespełna 8 000 zł – środki własne Gminy Tymbark.
Warto również podkreślić, że w III kwartale 2025 roku Urząd Gminy Tymbark uzyskał dodatkową dotację od Wojewody Małopolskiego w wysokości blisko 29 tys. zł, która pozwoliła na przeprowadzenie gruntownego remontu i konserwacji schodów na terenie tej zabytkowej nekropolii. Prace te znacząco poprawiły bezpieczeństwo oraz estetykę cmentarza, a jednocześnie przyczyniły się do lepszego zachowania jego historycznego charakteru.

[kiedar]

Nie to nie koniec prac w Tymbarku.
Taka informacja widnieje na serwisie jednostek samorządu terytorialnego gminy Tymbark

https://samorzad.gov.pl/web/gmina-tymba ... -podpisana

https://samorzad.gov.pl/web/gmina-tymba ... w-tymbarku

Zakres prac obejmuje kompleksową konserwację nekropolii, w tym czyszczenie i naprawę elementów, odtworzenie detali architektonicznych oraz rekonstrukcję historycznego układu zgodnie z oryginalnymi planami austro-węgierskimi. Projekt został podzielony na dwa etapy, z których pierwszy właśnie się rozpoczyna.

jak i np na stronie portalu Tymbark.in https://tymbark.in/2025/12/17/

Celem prowadzonych prac było zarówno zabezpieczenie substancji zabytkowej, jak i przywrócenie pierwotnego, historycznego charakteru nekropolii. Zakres robót obejmuje m.in. konserwację i rekonstrukcję krzyży nagrobnych, prace przy elementach kamiennych i drewnianych, uporządkowanie terenu oraz odtworzenie historycznego układu cmentarza zgodnie z oryginalnymi planami austro-węgierskimi odnalezionymi w archiwach krajowych i zagranicznych. Szczególną uwagę poświęcono działaniom ratunkowym, wynikającym ze złego stanu technicznego najcenniejszych elementów, w tym oryginalnego drewnianego krzyża głównego.

a tutaj informacja o dofinansowaniu remontu schodów na cmentarzu https://limanowa.in/aktualnosci/pierwsz ... nnym/80363

Dodatkowo w III kwartale 2025 roku gmina uzyskała kolejną dotację od Wojewody Małopolskiego w wysokości blisko 29 tys. zł, przeznaczoną na remont i konserwację schodów na terenie nekropolii.

Nie byłem na miejscu, a ze zdjęć nie widzę jakości wykonania, to się na ten temat nie wypowiadam.

Jak chcecie zobaczyć jak wygląda "remont" zapraszam na swój blog i na razie trylogię (kolejne części się piszą bo muszą się też pomierzyć) o tym jak w gminie Biecz cmentarz wojenny remontowano. Odebrano go bez żadnych uwag i podpisali się pod tym wszyscy święci. Niestety tutaj nie jestem w stanie zamieścić odpowiedniej liczby zdjęć (choć i tak na blogu jest ich tylko kilka z kilkudziesięciu) dlatego się tu na ten temat nie rozpisuje. W Tymbarku było czynne osuwisko i teren zjechał, w Racławicach prawie 110 lat było stabilnie, aż wjechał remont i konserwatorzy z januszami budownictwa gminnego. Teraz powinno się tam zabierać wycieczki i pokazywać jak to wszystko spier@#$%@#$ i nikt nie miał żadnych uwag, ani konserwator, ani przedstawiciele wojewody. Czepia się jeden kmiotek i pisze donosy do urzędu.

link do 3 części wpisu, dwie wcześniejsze znajdziecie bez trudu https://bylo-minelo-jest.pl/jak-w-gmine ... owano-cz3/

[piters]

Pozwolę sobie zacytować komentarz p. Tadeusza Rybki z UG Tymbark pod moim postem na facebooku (komentarz jest publiczny, więc sądzę, że mogę):
Szanowni Państwo, remont nie został jeszcze zakończony, to dopiero I etap prac. Ostateczny wygląd będzie można oceniać pod koniec 2026 r. Prace, które zostały rozpoczęte prowadzone są w oparciu o archiwalną, oryginalną dokumentację pozyskaną w Archiwum Narodowym w Krakowie. Całość jest cały czas konsultowana z Urzędem Konserwatorskim i Urzędem Wojewódzkim - Departamentem Rewaloryzacji Zabytków. Proszę zatem o cierpliwość i oceny zachować do zakończenia ostatecznych prac restauratorsko -konserwatorskich. W przypadku pytań proszę o kontakt z Urzędem Gminy w Tymbarku.

Uderza mnie, że ta "archiwalna, oryginalna dokumentacja" bywa (również w mediach) tak podkreślana, jakby znalezienie i pozyskanie kwitów z ANKr było nie wiadomo jakim cudem. Niemniej jednak, już na obecnym etapie trudno mi się wyzbyć przekonania, że do archiwalnej dokumentacji dołożono dozę radosnej urzędniczej twórczości, znanej chociażby z cmentarza nr 196.
Chciałbym się mylić...

W kwestiach technologicznych remontu się nie wypowiadam, bo nie jestem inżynierem budowlańcem.
Na pewno cmentarz po remoncie będzie prezentował się ciekawiej, niż było do tej pory. Natomiast co do tego, czy coś można było zrobić lepiej - spodziewam się, że tu chyba pozostanie niedosyt.

[kiedar]

Zawsze można wystąpić do gminy z zapytaniem o dostęp do informacji publicznej i dokumentację prześlą. Wtedy wszelkie wątpliwości zostaną rozwiane.

Co do tego czy coś da się zrobić lepiej podejrzewam, że zawsze się da, tylko tutaj jest inny problem (tutaj oznacza remonty budżetowe, nie ten konkretny) - mając ograniczoną ilość pieniędzy i często rozbudowane zadania trzeba podejmować decyzje co za dane pieniądze należy zrobić przede wszystkim.

[piters]

Lepiej niekoniecznie oznacza więcej pieniędzy. Czasem wystarczy nie przekombinować

[piters]

Opublikowano listę projektów, które otrzymają dofinansowanie z programu MKiDN „Groby i cmentarze wojenne w kraju 2026”. Wśród beneficjentów jest tam sporo gmin, które złożyły wnioski na remonty cmentarzy z I wojny.

https://samorzad.pap.pl/kategoria/dofin ... Be2N20q8TA

Z tych położonych na najbardziej nas interesującym terenie są to (mogłem coś zgubić):
Tymbark 365 – rewitalizacja II etap; dokładniej to jest raczej przebudowa/rekonstrukcja - jestem bardzo ciekaw, co też powstanie za otrzymaną kwotę
Łużna-Pustki 123 – prace restauratorskie i konserwacyjne
Baligród – projekt upamiętnienia
Jarosław ul. Pruchnicka – renowacja
Gorlice 91 – prace konserwatorskie i naprawcze
gmina Cisna – badania
Stróżówka 96 - konserwacja
Szuwarnia (Bieszczady) – badania
Sławęcin 26 – konserwacja
Tarnobrzeg – remont nagrobków
Rożnowice 112 – odbudowa (etap III)
Brzezie 332 – remont

A także trochę innych lokalizacji, gdzie walczyła nasza dzielna armia w woj. lubelskim i północnej części małopolskiego np. gmina Koniusza – badania, Poturzyn, gmina Niedźwiada, Sobieszczany, Gościeradów...

Znacznie dłuższa jest lista cmentarzy niezakwalifikowanych z powodu zbyt małej liczby punktów.
Odczucia subiektywne? Pomieszałbym...

Nowy Wiśnicz 311 – remont, tu zabrakło pół punktu…
Gorlice 88 – remont (mur i in.)
Januszkowice 217 – odnowienie (cokolwiek to znaczy)
Leszczyna 310 - remont
Ropica Polska 86 – opracowanie dokumentacji technicznej i konserwatorskiej
Zagórzany 125 – opracowanie dokumentacji i konserwatorskiej
Jabłonica 28 – prace konserwatorskie
Słupia 360 – prace konserwatorskie
Dęborzyn 230 – remont
Konieczna Beskidek 46 – prace konserwatorskie
Jodłowa 231 – remont
Bobowa 133 – renowacja i konserwacja
Dąbrówka Szczepanowska 193 – remont
Nowy Żmigród 8 – konserwacja pomnika
Szczepanowice 195 – remont
Uście Gorlickie 57 – remont
Żabno 253 – konserwacja i restauracja
Jasło 22 – opracowanie dokumentacji i konserwatorskiej
Kraków Rakowice 388 – renowacja i modernizacja (!!!) infrastruktury (!!!) mogił zbiorowych i alejek
Siemiechów 183 – remont
Muszyna 345 – konserwacja i restauracja

Ale i tak wydaje mi się, że stosunkowo najwięcej środków pójdzie na cmentarze z I wojny (sporo jest projektów z północno-wschodnich województw).